على محمدى خراسانى
100
شرح رسائل (فارسى)
چون ثواب كه عمل كردنى نيست ، ثواب نتيجه كار انسان است و امر او بدست خدا است . ب : در روايات آمده : كان له اجر ذلك و لا ريب كه اين به خود عمل برمىگردد نه به ثواب چون معنا ندارد كه بگويد ثواب ، اجر دارد چون ثواب و اجر هر دو يكى است . و علاوه بر اين دو جواب مىگوئيم : در همه روايات كه اين تعبير نيامده در بعض روايات آمده : بلغه شىء من الخير فعمل به يعنى كار خير و نيك ، اشكال دوم : مقدمه ثبوت ثواب در مقابل انجام عملى كه محتمل الوجوب يا استحباب است به دو صورت متصور است : 1 - يك دليل خارجى دلالت كند بر اينكه فلان عمل محتمل مستحب است مثلا بدنبال آن مكلّف عمل را به داعى امتثال همان امر انجام دهد و ثواب امتثال آن امر را ببرد . 2 - مكلّف آن عمل محتمل را احتياطا يعنى بداعى احتمال امر انجام دهد كه در اين صورت به پاداشى كه مىرسد ثواب نخواهد بود بلكه تفضّل مىشود و چنين چيزى كاشف از امر مولوى استحبابى نيست . با حفظ اين مقدمه مىگوئيم آنچه از اخبار من بلغ استفاده مىشود همانا صورت دوّم است نه اوّلى يعنى اين روايات دلالت نمىكند بر اينكه فاعل اين عمل محتمل الوجوب مثلا به قصد امتثال امر مستحق ثواب است تا بالملازمه كاشف از يك امر مولوى به آن عمل باشد تا در نتيجه اتيان محتمل الوجوب عبادى بداعى امتثال آن امر باشد بلكه دلالت دارند بر اينكه : فاعل اين عمل محتمل بداعى احتياط پاداش مىبرد به عنوان تفضّل و شاهد مطلب اينكه فرموده : فعمله التماس ذلك يا فعمله طلبا لقول